Yayın Tarihi: 25/05/2010

Dijital miras mümkün mü? İşte bu soruya yanıt aradığımız ve İstanbul Bilgi Üniversitesi Dolapdere Kampüsü’nden gerçekleştirdiğimiz bir bölüm oldu.

Bizim bildiğimiz kadarıyla henüz Türkiye’de sanal karakterlerin ya da maddi değeri olan sanal edinimlerin konu olduğu bir miras davası açılmadı.

Ancak hayat boyu elde ettiğimiz maddi veya manevi varlığın kimlere kalacağına, nasıl paylaşılacağına ve itibarımızın dahi öldükten sonra kimin tarafından korunabileceğine “miras hukuku” ilkelerine bakaak karar veriyoruz. Peki hiç dijital dünyada elde ettiğiniz varlıkların biz öldükten sonra ne olacağını düşündük mü? Onları korumaya yönelik çözümleri hukuk düzeni bize sunmuş mudur?

Örneğin değerli websitelerimiz, alan adlarımız, çok özel ticari ya da şahsi yazışmalar içeren e-posta hesaplarımız, sosyal ağ sitelerindeki her türden paylaşımlarımız biz öldükten sonar kime kalacak ya da birilerine bırakabilecek miyiz?

Dilek İlboğa’yla değindiğimiz türden en sevdiğimiz çevrimiçi oyundaki artık manevi olarak bile bağlandığımız oyun karakterimiz ve binlerce TL değeri olan üzerindeki oyun içi eşyalarına ne olacak, bunlar kimlere kalacak?

Hafızamında tuttuğumuz bir kullanıcı adı ve şifreye bağlı olarak erişebildiğimiz bu varlıklar, biz ölünce bizimle birlikte kaybolabilir. Hatta trafik kazası vb. sebeplerden hayata veda etmiş pek çok genç insanın da hala web 2.0 sitelerinde profilleri ve fotoğrafları durmaktadır. Bu durumda ailenin o profiled ve o hesapta hiç mi hakkı olmayacaktır?

Bir kişi öldüğünde, tüm varlıkları yasal mirasçılarına intikal eder. Hatta ölen kişinin telif haklarına konu eserlerinin maddi getirisi bile mirasçılara paylaştırılabilmektedir. Ama sanal varlıkların mirasçılara geçişinde sorun çıkabilir.

Bu hesapları ve varlıkları kontrol eden şifreler olmadığı zaman da mirasçıların yapabileceği hiç bir şey kalmaz. Ancak bu konuda miras hukukunda bir düzenleme yapılıp da mirasçılar ilgili internet şirketlerinden bu tür durumlarda gerekli şifreleri elde edebilirlerse, ekonomik değeri bulunan bu varlıkların ve hesapların idaresine devam edebileceklerdir.

Bir diğer taraftan da mirasçılarımızın bizim dijital varlıklarımızdan hiç haberleri dahi olmayabilir ya da bu türden dijital varlıklarımızın ne işe yaradığını ve değerlerini bilmedikleri gibi doğal olarak nasıl korunacaklarını da bilmiyor durumda olabilirler. Bu durumda da dijital varlıklarımız bizlerin ölümüyle birlikte son mu bulacak?

Tüm bunların aslında şu anda bile kısmi ya da somut olaya göre tam çözümleri bulunmakta ve uzmanları bunları uygulamaktadır.